مدیر گروه چند تخصصی ایران گفتمان در مصاحبه با رادیو تهران مطرح کرد

کسری بودجه دولت و مالیات بر عایدی سرمایه

رقم کلی بودجه پیشنهادی ۱۳۹۹ دولت تقریباً مبلغ دو هزار هزار میلیارد تومان است. سه چهارم این رقم، پیش‌بینی دولت از درآمد و هزینه بانک‌ها و شرکت‌های دولتی است و آن چیزی نیست که مردم به عنوان بودجه دولت می‌شناسند.

کسری بودجه دولت و مالیات بر عایدی سرمایه
: :

به گزارش خبرنگاران  بورس، بانک و بیمه  گزارش خبر، " میثم صمدی خوشخو" مدیر گروه چند تخصصی ایران گفتمان و عضو انجمن علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران در مصاحبه با  "رادیو تهران" در خصوص کسری بودجه دولت و مالیات بر عایدی سرمایه اظهار داشت؛

رقم کلی بودجه پیشنهادی ۱۳۹۹ دولت تقریباً مبلغ دو هزار هزار میلیارد تومان است. سه چهارم این رقم، پیش‌بینی دولت از درآمد و هزینه بانک‌ها و شرکت‌های دولتی است و آن چیزی نیست که مردم به عنوان بودجه دولت می‌شناسند. در این مبلغ مجلس هم نمی‌تواند دخل و تصرفی داشته باشد. با کنار گذاشتن آن می توان دید که بودجه دولت ۵۶۴ هزار میلیارد تومان است. جناب آقای دکتر فرهاد دژپسند، وزیر محترم اقتصاد در صحبت های خود بیان نمودند، ۱۴۰ هزار میلیارد تومان از درآمدهای بودجه ۱۳۹۹ محقق نخواهد شد. از طرفی در تازه‌ترین تخمین، مرکز پژوهش‌ها میزان کسری را ۱۳۱ هزار میلیارد تومان اعلام کرد. قرار بود ۱۲۵ هزار میلیارد تومان بودجه هم از "واگذاری دارایی‌های مالی" (همان قرض گرفتن) تأمین شود. این یعنی بودجه امسال عملاً ۴۶ درصد کسری دارد. اتفاقات چند ماه اخیر یعنی تشدید تحریم‌های بین‌المللی، کاهش شدید قیمت نفت،  افت درآمدهای مالیاتی،  شیوع ویروس کرونا، تقریبا همه معادلات را برهم زده و اقتصاد ایران با کاهش شدید درآمد‌ها مواجه کرده است. این در حالی است هزینه‌ها به تناسب درآمدها کاهش پیدا نکرده و همین موضوع باعث شده تا کسری بودجه پایدار، مهم‌ترین معضلات اقتصاد ایران طی سال‌های آتی باشد.

چگونه می توان این کسری را تامین کرد؟

بنظر می رسد برنامه دولت برای تامین کسری بودجه این گونه است که 30 درضد کسری بودجه از طریق بازار سرمایه صورت پذیرد. در بازار بورس به دور روش می توان کسری بودجه را تامین نمود.

۱. واگذاری شرکت های دولتی که از طریق بازار بورس صورت می پذیرد و مزیت آن کوچک سازی دولت است.

۲. اوراق خزانه اسلامی.

 در صورت ا امکان بیشتر توضیح دهید!

بخش عمده پیش بینی شده تامین کسری بودجه از طریق اوراق خزانه اسلامی است،  این اوراق بدون ریسک بوده و مشابه اوراق مشارکت عمل می کند. از نقاط قوت بودجه دولت انتشار این اوراق می باشد چرا که جایگزین خوبی برای چاپ پول و  استقراض از بانک مرکزی است.

این راهکار، سیاست مناسبی است زیرا نقدینگی جامعه را جذب می کند، اجازه نمی دهد پایه پولی گسترش یابد و ضد تورمی است.  نکته حائز اهمیت این است، دولت برنامه ریزی مناسبی در باز پرداخت اوراق خزانه داشته باشد، اگر این موضوع در اولویت قرار نگیرد و دولت تنها به چاپ اوراق خزانه بسنده کند، نقطه قوت تامین بودجه، تبدیل به تهدید خواهد شد. یعنی اوراق خزانه برای تامین اوراق خزانه چاپ شده، مانند گلوله برفی عمل کند که در حال غلتیدن و حجیم شدن است و یادآور قائده پونزی می باشد. از آنجایی که بیشتر این اوراق در بانک های دولتی نقد می شوند با افزایش حجم اوراق خزانه دولتی، این احتمال وجود دارد بخش خصوصی از اقتصاد خارج شده و دولت بزرگ تر شود که مغایر با اهداف سیاست های اصل ۴۴ است.

از روش های دیگر تامین کسری بودجه که می توان در شرایط کنونی بکار گرفت؟

  1. اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی و واگذاری شرکت های دولتی که سهم بالایی در بودجه دارند.
  2. تعریف منابع جدید پایه مالیاتی مثل مالیات بر عایدی سرمایه (مسکن، طلا، دلار و غیره...).
  3. عادلانه کردن نظام مالیاتی کشور و جلوگیری از فرار مالیاتی.
  4. صادرات محصولات پالایشی، پتروشیمی و گاز بجای نفت خام.
  5. تسهیل فضای کسب و کار و تسریع در صدور مجوزها.
  6. تعزیف ابزارهای مالی جدید در بازار سرمایه.
  7. پرهیز از بانک محوری.